18.- Os Castelos

OS CASTELOS

Presentamosvos unha extensa chaira o carón dos acantilados, accesible por dous camiños vellos: o primeiro ,baixando dende A Caldeira (bifurcación do Camiño dos Arrieiros) e dende o Castro da Moureira (hoxe, Vila de Bares) o segundo, con a particularidade este último de formar un ancho e cómodo camiño de carro antes de chegar os Castelos, reconvertíndose daquela nun sendeiro bastante profundo que se vai unir co que vén da Moureira. A conexión entre ámbolosdous ocurre na área onde existe un complexo pétreo moi especial, compatible dun importante Altar de Ofrendas. Este Altar das Ofrendas sinaliza unha das entradas ós asentamentos "dos Castelos".

Reduzo todo a fotos dos 50 ante a imposibilidade dunha investigación máis exaustiva debido a vexetación existente. Nela podemos apreciar as través das divisións  a base de potentes muros de pedra , a forte ocupación que tiveran Os Castelos.

Baixada cara Os Castelos dende o Chan da Caldeira. O camiño tórnase vello, profundo e histórico. Un chisco máis abaixo mediolimparan a esquerda un paso que vai ate a zona do Esteiro.

Amplísimo Camiño de Carro cara Os Castelos dende A Moureira, o cál demóstranos a grande utilidade, uso e ocupación que tivera noutrora o grande complexo poboacional dos Castelos.

Situámonos na aba final da grande chaira  do Castelo. Aparécenos un peche de planta circular. Imaxe tomada hai anos. Non voltáramos, polo inaccesible do lugar, aínda hoxe!. Non temos máis datos do mesmo.

Imaxe aérea da enorme chaira, moi ocupada na antigüidade, dos Castelos.

No fondo, medio ocultos fican Os Castelos . Entre éstos e o Coritelo ,fortes plataformas suavizan o inicio das baixadas dende onde parten "os camiños cara o mar".

Silueta da gran chaira dos Castelos.

Aba de subida o chan da Caldeira dende Os Castelos

Típica forcada que divide os "dous Castelos".

As Forcadas son grandes puntos referenciais.

.

Contan da existencia dunha "Igrexa" enclavada nunha destas chairas "adicada a San Antonio, patrón dos labregos". Nós somos máis partícipes que ficaría no Coritelo, que tén unha contorna máis suave. ALTAR DOS CASTELOS  Fica situado estratéxicamente o carón co Camiño de acceso Ós Castelos , diriamos que baixo as portas de entrada cara éstes. Neste punto exacto, o camiño cambia de forma, deixando de servo amplo camino de carro para adoptar as maneiras dun amplo , fondo e desgastado carreiro que vai rodear a chaira dos Castelos para ir subindo cara ao Caldeira ou coller un desvío cara ao zona de Esteiro . O acceso ó Altar dos Castelos é doado. Casi diríase que rebaixáronlle as costas da gran pena de entrada para facilitar o acceso.   Dentro deste complexo pétreo de doado acceso, entre un sinnúmero de cazoletas de bó tamaño, sitúase unha  prolongación da pena cunha vasta cantidade de Canaletas intercomunicadas entre sí xunto a  diversas cazoletas, estando éstas xa moi desgastadas polas forzas da natureza .

Altar das Ofrendas. Detalle.
Altar das ofrendas. Detalle

Altar das Ofrendas. Detalle

Altar das Ofrendas. Detalle central.

Altar das Ofrendas. Detalle central.

Non temos observado a distancia nada máis que o que vemos: Grandes complexos pétreos abrigan o paso ate o Océano, onde poderiamos visualizar (dereita) os clásicos "currunchos" onde desenrolaran por milenios os primitivos habitantes destas paraxes.

CONXUNTO PETREO

Fica neste camino de carro entre os dous núcleos poboacionais da antigüidade de Os Castelos e A Moureira, e trátase dun grupo pétreo en torno a unha  pena de fortes proporcións. A continuación imos describir cada elemento deste conxunto, que se nos antolla moi especial.

 O pé do camino de carro ollamos un punto referencial . Unha pedra disposta o carón dun pinar sinálanos a existencia deste especial entorno.

A peza clave deste Conxunto é a grande pedrafita , que polo rebaixe que tén no seu cume, podería ter entre outras funcións  astronómicas.

Detalle do axexadoiro da pedrafita.

Según nos amostra a sua cara posterior, a disposición da pena podería ser accidental, sen estar dotada e ser producto dunha fractura ancestral. Polas dúas caras aparécesenos pequenas canaletas, rebaixes e marcas .

Un monumento arqueolóxico contadas veces está só. Case sempre forma parte dun conxunto.

A pena que vemos en primeiro plano acompaña ao pedrafita.

Esta pena "de apoio" o monumento central ( a pedrafita descrita) constaba dunha grande cazoleta ( centro-sul da imaxe), hoxendia desaparecida na súa totalidade, conservando só unha parte lateral. 

Tamén tén un pasillo na súa parte central.

 Pasillo que tamén aparece na pena, tamén  "de apoio" de idénticas proporcións nas Mamoelas (distante tan só a menos de 300 m), que por certo, tamén acompañaba ao outro monumento: a grande "pena escrita das Mamoelas".

Vista máis completa do pasillo transversal ou repisa o longo da pena. Rexeitamos a idea dun corte adrede feita por canteiros. 

Igoal que a súa "irmá" das Mamoelas, esta pena podería conter máis elementos clarificadores do seu uso ancestral.

O carón da pedrafita érguese unha gran pena...

.... que moi ben podería ofrecernos moita información. A capa terrestre co paso dos séculos subéu de altitude, ocultándonos o que podería ficar no seu pé...a entrada dunha cova tal vez?

Detalle lateral da grande rocha

Polas súas texturas, recovecos xeolóxicos, etc podería decir que non está exenta de marcas milenarias.

Todo este gran complexo pétreo está delimitado ( como non podería ser doutro xeito) de gruesos muros, formando un cerco  amurallado.

Unha derradeira vista da gran pena. Pola moita maleza circundante, é imposible tanto establecer un perímetro aceptable dela, como facer un estudo preliminar da mesma.